logo
Blog

Dieta antyoksydacyjna

Dieta młodości, czyli dieta antyoksydacyjna, która pozwoli nam na długo utrzymać zdrową i piękną skórę (oczywiście nie tylko skórę)

 

Co warto wiedzieć i jej podstawowych składnikach:

  1. Zawarta w świeżych warzywach i owocach witamina C jest liderem wśród antyoksydantów.

Nazywana kwasem askorbinowym wyłapuje i neutralizuje wolne rodniki, zanim zdążą uszkodzić komórki. Jest niezbędna do właściwej pracy białych ciałek krwi i przekaźników chemicznych, których zadaniem jest zwalczanie choroby. Niestety, nasz organizm nie potrafi jej wytwarzać ani gromadzić, dlatego musimy codziennie zjadać 70 mg witaminy, co odpowiada połowie szklanki czarnych porzeczek lub szklance brukselki.

  1. Witamina E chroni błony komórkowe przed wolnymi rodnikami, opóźniając starzenie. Znajdziesz ją w kiełkach pszenicy, olejach roślinnych, razowym pieczywie, makaronach, kaszach, rybach morskich, mleku. Łyżka oleju słonecznikowego, 2 łyżki nasion słonecznika lub garść orzechów laskowych pokryją dzienne zapotrzebowanie.
  1. Zjedz garść pestek dyni, kilka orzechów brazylijskich albo porcję musli z zarodkami pszennymi lub otrębami. Znajdujący się tam selen bierze udział w produkcji enzymu chroniącego błony komórek przed oksydantami i zwiększa przyswajanie witaminy E. Zapewnia sprawne działanie układu odpornościowego, zapobiega stanom zapalnym, zawałom serca i udarom mózgu. Znajdziesz go również w drobiu, rybach, żółtkach, produktach zbożowych z pełnego ziarna, cebuli.
  1. Beta-karoten (prowitamina A) wraz z witaminą C i E wchodzi w skład triady związków o silnym działaniu przeciwutleniającym. Blokuje tworzenie się wolnych rodników w organizmie i unieszkodliwia wchłaniane z otoczenia, zapobiegając niektórym nowotworom. Neutralizując wolne rodnik i w siatkówce, poprawia widzenie, zmniejsza ryzyko zwyrodnienia plamki żółtej i rozwoju zaćmy. Najwięcej beta-karotenu mają żółte, czerwone, pomarańczowe owoce i warzywa (także ciemnozielone liściaste). Karoteny łatwo rozpuszczają się w tłuszczach, dlatego surówkę z marchwi czy papryki warto skropić oliwą.
  1. Pokochaj czerwone pomidory! Znajdujący się w nich barwnik – likopen jest jednym z najsilniejszych przeciwutleniaczy. Jego przyswajalność wzrasta po ogrzewaniu w obecności tłuszczu. Dlatego przygotowując w domu sos lub koncentrat pomidorowy, warto dodać łyżeczkę oleju lub masła. Likopen jest też w arbuzach i czerwonych grejpfrutach, ale najwięcej go w pomidorach.
  2. Sięgnij po czystek

 

Czystek jest skarbnicą polifenoli – antyoksydantów, które „wymiatają” wolne rodniki z organizmu. Podobno czystek zawiera ich więcej niż czerwone wino.

 

Witaminy antyoksydacyjne

 

Witamina A – poza walką z wolnymi rodnikami, jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania narządu wzroku i kondycji skóry. Jej źródłem są zarówno produkty roślinne, jak i zwierzęce. Najbezpieczniejsza dla  człowieka jest, występująca w warzywach i owocach, prowitamina A (beta-karoten), która w organizmie przekształcana jest w witaminę A. Najbogatsze w beta-karoten są: marchew, boćwina, szczaw, szpinak, papryka czerwona, dynia, mango, papaja, morele, melon, cykoria, brokuły, por, pomidory, szparagi i brzoskwinie. Pamiętajmy, że do wchłaniania prowitaminy A potrzebny jest chociaż mały dodatek tłuszczu, dlatego surówki zawsze warto skrapiać oliwą.

W produktach zwierzęcych witamina A występuje w postaci retinolu, a jej najlepsze źródła to: wątróbka, masło, margaryna, żółtko jaja, ryby (węgorz, makrela, tuńczyk), tłusty twaróg, pełnotłuste mleko.

 

Witamina E – to najsilniejszy witaminowy przeciwutleniacz. Nie bez racji opisywana jako „witamina młodości”. Utrzymuje prawidłowe nawilżenie skóry, zapobiega szkodliwym zmianom w tkankach i komórkach. Witamina E występuje głównie w olejach roślinnych (słonecznikowym, rzepakowym), orzechach, nasionach zbóż, kiełkach pszenicy.

 

Witamina C – pobudza syntezę kolagenu, wpływając korzystnie na stan skóry i błon śluzowych, zwiększa odporność organizmu, działa w środowisku wodnym komórki i w płynach międzykomórkowych, gdzie unieczynnia wolne rodniki. Bierze też udział w regeneracji witaminy E. Jej źródłem są warzywa i owoce, a zwłaszcza papryka, brokuł, kapusta, brukselka, aronia, czarne porzeczki, owoce cytrusowe.

Witaminy A, C i E wzajemnie się uzupełniają i wzmacniają swoje działanie antyoksydacyjne. Pomocna w „walce” z wolnymi rodnikami jest także odpowiednia dawka innych składników, niezbędnych do właściwego działania enzymów przeciwutleniających m.in. cynku i selenu.

 

Składniki mineralne

 

Cynk – występuje głównie w nasionach roślin strączkowych (groch, fasola), kaszach (gryczanej), orzechach, owocach morza, produktach zbożowych, mięsie i rybach. Główne źródła selenu to ryby, kukurydza i orzechy.

Działanie antyoksydacyjne wykazują również: mangan zawarty w warzywach, ziarnach zbóż i orzechach oraz miedź, której dobrymi źródłem jest wątróbka, ryby, orzechy.

 

Bioflawonoidy

To grupa organicznych związków chemicznych, które powszechnie występują w wielu roślinach, pełniąc funkcję barwników, przeciwutleniaczy,  chronią również przed atakiem ze strony owadów i grzybów. Nie są niezbędne do funkcjonowania organizmu człowieka, ale ich rola w zapobieganiu wielu chorobom jest wielka. Działają korzystnie na układ krążenia, podnoszą odporność organizmu, działają przeciwnowotworowo i przeciwmiażdżycowo.

Dotychczas poznano ponad 7000 różnych flawonoidów. Występują m.in. w owocach (zwłaszcza w grejpfrutach), warzywach (np. pomidorach, brokułach, papryce, sałacie), kaszy gryczanej, roślinach strączkowych (głównie soi), zielonej herbacie, czerwonym winie, piwie, młodym pieprzu, czekoladzie, kakao oraz oliwie z oliwek. Są także składnikami ziół (rozmaryn), które od dawna wykorzystywano do leczenia wielu chorób. Najlepiej poznane flawonoidy to kwercetyna i rutyna.

Rutyna i kwercetyna działają podobnie jak witamina C – wzmacniają naczynia krwionośne. Zażywanie zwiększonych dawek rutyny i witaminy C zapobiega przeziębieniom, infekcjom oraz grypie. Rutyna uszczelnia naczynia, co  zapobiega obrzękom i gwarantuje lepszy przepływ krwi. Rutyna występuje głównie w gryce (kasza gryczana), kwercetyna (działająca dodatkowo przeciwzapalnie) – w łusce cebuli.

Silne działanie antyoksydacyjne mają również antocyjany. Jest to duża grupa  czerwononiebieskich barwników roślinnych występujących w aronii, czarnych i czerwonych porzeczkach, jeżynach, winogronach (szczególnie w skórce), czerwonej kapuście oraz bakłażanie.

Flawonoidy, zwane katechinami, występują w herbacie (w największej ilości w zielonej).

Do flawonoidów walczących z wolnymi rodnikami należy również likopen. Jest jednym z barwników karotenoidowych, którego głównym źródłem są pomidory, arbuzy, czerwone grejpfruty. Zmniejsza ryzyko rozwoju chorób układu krążenia, oraz hamuje powstawanie komórek nowotworowych w jelicie grubym i wątrobie. Likopen dobrze rozpuszcza się w tłuszczu, dlatego jest lepiej przyswajany z czerwonych warzyw przygotowanych na ciepło z oliwą lub olejem, a także z przetworów, takich jak sok i koncentrat pomidorowy czy ketchup.

 

Koenzym Q10

Koenzym Q10, inaczej ubichinon, jest substancją witaminopodobną, obecną w każdej komórce naszego ciała. Bierze udział w podstawowych i niezbędnych do życia przemianach metabolicznych. Poza działaniem antyoksydacyjnym, zwiększa produkcję energii w komórkach, niezbędnej do prawidłowego funkcjonowania tkanek i narządów, szczególnie pracujących mięśni i serca. Niedobór koenzymu Q10 wpływa na szybszy rozwój chorób układu krążenia, niewydolność serca i nadciśnienie tętnicze. Prowadzone badania wykazały, że dostarczając skórze odpowiednią dawkę tego związku można w dużym stopniu opóźnić proces jej starzenia. Produkty zawierające w składzie koenzym zabezpieczają skórę przed zanieczyszczeniami ze strony środowiska oraz przed wolnymi rodnikami.

Źródłami ubichinonu w pożywieniu są głównie produkty zwierzęce: makrela, łosoś, sardynki, wątroba i serce.

 

Luteina i zeaksantyna

Mają one właściwości antyoksydacyjne, chronią głównie siatkówkę oka przed uszkodzeniami wywołanymi przez wolne rodniki. Gdzie je znaleźć w pożywieniu? Ich źródłem są m.in. kukurydza, szpinak, brokuły, zielony groszek, żółtko jaja.